48 views

XUẤT XỨ CỦA CA KHÚC SILENT NIGHT – Linh Phương Chuyển Ngữ

Những ai đã viết ca khúc Silent Night lừng danh được trổi lên trong Mùa Giáng Sinh ? Và ca khúc này đã được cảm tác trong hoàn cảnh nào ?

                                                                 ***

Mùa Giáng Sinh năm 1818 tại Áo quốc (Austria), có một ban ca nhạc kịch với những diễn viên đi trình diễn lưu động tại các thôn làng trong vùng Núi Alps, Áo quốc. Ngày 23 tháng 12, nhóm này đến vùng Orberdorf bei Salzburg, một ngôi làng kế cận Salzburg. Nơi đấy, họ sẽ trình diễn câu chuyện Chúa Giáng Trần tại một giáo đường nhỏ Thánh Nicholas.

Thế nhưng, cây đàn phong cầm trong nhà thờ bị hỏng vì đàn chuột háu đói đã gặm thủng hệ thống gió làm cho đàn không thể phát ra âm thanh và không thể nào có chuyên viên đến sửa kịp trong ngày Thánh lễ Chúa Giáng Sinh… Do đó, nhóm diễn viên không thể trình diễn vở kịch trong nhà thờ mà phải đến một tư gia. Vở kịch trình diễn theo sự việc xảy ra đã được trước thuật trong các chương đầu của Phúc âm Ma-thi-ơ (Matthew) và Lu-ca (Luke) và vị Linh mục phụ tá Joseph Mohr của giáo xứ phải dự phần trong chương trình.

Khi màn đêm buông xuống, ông đi bộ đến nhà của người đàn phong cầm (organ) là Franz Fruber… Joseph Mohr phải vượt lên ngọn đồi. Tại đó, ông nhìn xuống ngôi làng. Bấy giờ, khi ông đứng nhìn quang cảnh chung quanh, từ cao điểm, Joseph Mohr nhìn xuống dãy tuyết trắng yên bình rơi dày bao phủ trên ngôi làng. Làn gió đêm yên tĩnh lướt qua. Mohr cảm xúc trước cảnh trời đêm quá yên bình. Với tâm hồn thơ lai láng, ông nhớ lại những câu thơ mà mình đã sáng tác vài năm trước đây. Đấy là một bài thơ viết về thiên sứ loan báo Tin Mừng đến các chàng mục tử đã và họ đang trông đợi Đấng Cứu-Tinh đến với dân tộc Do-thái theo Phúc âm Matthew và Luke ghi lại…

Thế rồi, Joseph Mohr quyết định dùng những câu thơ này cho lời của ca khúc mừng Chúa Ra Đời trong đêm Thánh lễ Christmas Eve. Ca khúc thì có lời (lyrics) rồi nhưng còn thiếu giai điệu (melody) để có thể đàn và cất lên tiếng hát. Joseph Mohr bèn đi gặp người đánh đàn phong cầm tại Giáo đường St. Nicholas -Frank Xaver Gruber là một hiệu trưởng và giáo sư âm nhạc- để trình bày chuyện đàn phong cầm bị hỏng. Mohr mong mỏi rằng Gruber sẽ viết giai điệu cho bài thơ. Chỉ còn có thì giờ ít oi thì Thánh lễ sẽ đến, vì đàn phong cầm bị hỏng rồi; vì thế, Mohr sẽ dùng tây-ban-cầm (guitar) để đàn và hát lên ca khúc này trong đêm Christmas Eve. Gruber đồng ý và cặm cụi viết giai điệu…

Trong Thánh lễ Christmas Eve đêm 24-12, cả hội chúng giáo dân ngồi trong giáo đường đã được nghe ca khúc “Stille Nacht, heilige Nacht” (Silent Night) bằng Đức ngữ. Một bài ca lời giản dị nhưng sáng láng, tinh khôi đã được cả hai Joseph Mohr và Gruber song ca. Mohr hát giọng tenor và đệm đàn guitar, Gruber hát giọng bass…

Vài tuần lễ sau đó, nhà sản xuất đàn phong cầm nổi tiếng Karl Mauracher đến Nhà thờ St. Nicholas tại Oberndorf để sửa chữa cây đàn phong cầm. Sau khi Mauracher sửa đàn xong thì ông để cho Gruber thử đàn. Mười ngón tay của Gruber lướt trên phím đàn đại phong cầm với giai điệu của ca khúc Silent Night mà hai ông đã hát lên trong Christmas Eve. Nhà sản xuất Mauracher quá đỗi hân hoan khi nghe giai điệu tuyệt vời của ca khúc Silent Night trổi lên, ông bèn xin một copy mang về làng Alpine, Kapfing. Tại đây, hai gia đình ca sĩ nức tiếng vào thời ấy là the Rainers và the Strassers đã nghe ca khúc này. Nhóm ca sĩ này bèn sắp xếp ca khúc Silent Night vào chương trình trình diễn mừng Chúa Giáng Thế. Về sau, các chị em ca sĩ nhà Strassers trình bày ca khúc tuyệt diệu này xuyên suốt vùng Bắc Âu. Năm 1834, nhóm này trình diễn ca khúc “Silent Night” tại triều đình Hoàng đế Frederick William IV, Prussia và nhà vua ra lệnh cho ban hợp xướng của đại giáo đường hát ca khúc này vào mỗi Thánh lễ Giáng Sinh.

Hai mươi năm sau khi ca khúc “Silent Night” đã được viết, nhóm ca sĩ nhà the Rainers mang ca khúc này đến Hoa kỳ và hát lên với Đức ngữ tại Bảo tàng viện Alexander Hamilton Monument phía bên ngoài của Giáo đường Trinity tại New York City. Năm 1859, vị Tư tế (priest) của Giáo hội Episcopal là John Freeman Young phục vụ tại Giáo đường Trinity, New York City dịch ca khúc Silent Night từ nguyên bản Đức ngữ của Joseph Mohr sang Anh ngữ. Năm mươi năm sau khi ca khúc này đã được hát lên bằng Đức ngữ (1863) thì ca khúc “Silent Night” đã được in trong quyển Thánh ca của Charles Hutchins’ Sunday School Hymnal.

Ngày nay, ca khúc “Silent Night” đã được hát vang lên trong 300 ngôn ngữ khác nhau trên toàn cầu…

Mohr’s German lyrics

Stille Nacht, heilige Nacht, Alles schläft; einsam wacht Nur das traute hochheilige Paar. Holder Knabe im lockigen Haar, Schlaf in himmlischer Ruh! Schlaf in himmlischer Ruh!

Stille Nacht, heilige Nacht, Hirten erst kundgemacht Durch der Engel Halleluja, Tönt es laut von fern und nah: Christ, der Retter ist da! Christ, der Retter ist da!

Stille Nacht, heilige Nacht, Gottes Sohn, o wie lacht Lieb’ aus deinem göttlichen Mund, Da uns schlägt die rettende Stund’. Christ, in deiner Geburt! Christ, in deiner Geburt!

Silent Night! Holy Night! John Freeman Young (verses 1-3), ca. 1859 William C. Egan (verses 4-6), 2007

1. Silent night! Holy night! All is calm, all is bright, Round yon Virgin Mother and Child! Holy Infant, so tender and mild, Sleep in heavenly peace! Sleep in heavenly peace!

2. Silent night! Holy night! Shepherds quake at the sight! Glories stream from Heaven afar, Heavenly Hosts sing Alleluia! Christ, the Saviour, is born! Christ, the Saviour, is born!

3. Silent night! Holy night! Son of God, love’s pure light Radiant beams from Thy Holy Face With the dawn of redeeming grace, Jesus, Lord, at Thy Birth! Jesus, Lord, at Thy Birth!

4. Silent Night, Holy Night Here at last, healing light From the heavenly kingdom sent, Abundant grace for our intent. Jesus, salvation for all. Jesus, salvation for all.

5. Silent Night! Holy Night” Sleeps the world in peace tonight. God sends his Son to earth below A Child from whom all blessings flow Jesus, embraces mankind. Jesus, embraces mankind.

6. Silent Night, Holy Night Mindful of mankind’s plight The Lord in Heav’n on high decreed From earthly woes we would be freed Jesus, God’s promise for peace. Jesus, God’s promise for peace.

 

Comments are closed.